Zone Blanche



Zone blanche is french for ‘white zone’, an area with no mobile phone reception. in recent months it felt as if the whole world had entered a zone blanche. Isolated from each other, most of us just lived and worked on. Zone Blanche is music with only one bar of signal strength, to be heard softly between the noise of everyday life.

Zone Blanche was written for and first performed by Vincent van Amsterdam, for the Empty Spaces concert in Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam, May 28th 2020

Niet Op: Wubkje Kuindersma en Anthony Fiumara

repetitiefoto-Bitcrusher-960x814


Interview Annette Embrechts voor de Theaterkrant
Foto van
Wubkje Kuindersma: dansers Eve-Marie Dalcourt en Mirko De Campi in repetitie voor Bitcrusher

Choreograaf Wubkje Kuindersma en componist Anthony Fiumara gaan vanavond niet op. Als gevolg van de coronamaatregelen zijn première en tournee van hun Korzo-project Bitcrusher uitgesteld tot volgend seizoen. In plaats van recensies te publiceren, laat Theaterkrant dagelijks makers aan het woord die op die dag in première zouden gaan. Fiumara: ‘De hele wereld lijkt op dit moment gebitcrusht.’

Begin dit jaar klonk het nog zo lekker speels en futuristisch, onschuldig bijna: ‘Laat je ook lekker bitcrushen!’. Met die slogan maakte Korzo in Den Haag reclame voor de nieuwe voorstelling Bitcrusher van choreograaf Wubkje Kuindersma en componist Anthony Fiumara, een interdisciplinair project (dans, muziek, videokunst) over ‘de verpixeling van de wereld’.

Vandaag zou Bitcrusher in première gaan. Kuindersma en Fiumara wilden dit vroege voorjaar met drie dansers onderzoeken hoe de analoge en digitale wereld elkaar spiegelen en naar elkaar verlangen. Wat gebeurt er precies in het overgangsgebied tussen digitaal en analoog? En wat is daaraan zo cruciaal dat het ons fysieke bestaan definieert?

Geen moment hadden de getalenteerde choreografe en de ervaren componist verwacht dat de actualiteit hen zo dicht op de hielen zou zitten. Nu bijna iedereen noodgedwongen terugvalt op (digitaal) contact-op-afstand, speelt ook bijbehorend gemis aan fysieke interactie op, de fijne menselijke ruis die door een scherm wordt uitgefilterd. Ook het interview vindt plaats per Skype.

Eerst even een kort lesje muziektheorie. Wat is een bitcrusher? Fiumara: ‘Vergelijk het met de blokjes van een digitaal plaatje in te lage resolutie. Muziek vervormt ook wanneer je de bitrate verlaagt, het aantal bits per seconde die over een lijn worden verzonden. Hoe lager de bitrate, hoe meer de informatie wordt vervormd. Geluiden worden door die reductie minder herkenbaar. Een keiharde bitcrusher klinkt agressief. Maar grappig genoeg kun je met een bitcrusher ook warmte suggereren, je kunt digitaal geluid analoog laten klinken, door bijvoorbeeld samplebanken te gebruiken met bijgeluiden van het bespelen van een instrument zoals piano of gitaar.’ Fiumara vergelijkt het met onze drang een nostalgisch filter te leggen over foto’s van onze smartphone. ‘Het is enorm fascinerend wat wel en niet als ‘menselijk’ wordt ervaren. Komt iets wel of niet van een harde schijf? En wat maakt dat we dat zo beleven? Dat waren we met z’n allen in de studio aan het onderzoeken.’

Kuindersma: ‘Ik speel in de choreografie met organisch en ‘digitaal’ ogende, geometrische bewegingen. Twee dansers blijven dichter bij de analoge observatie van het lichaam. Eén danser meer bij de gepixelde, digitale perceptie. En in trio’s vormt de derde min of meer een brug tussen beide werelden, daar waar de analoge en digitale werkelijkheid in elkaar overgaan. Ik vertaal dit niet letterlijk in dans, maar laat mij inspireren door het wederzijds verlangen tussen beide werelden.’ Bestaat er een digitaal evenbeeld van onze ziel, zo vraagt de choreografe zich af. Kuindersma verwijst naar de allegorie van Plato’s grot, waarin de Griekse wijsgeer twee domeinen presenteert: de waarneembare, imperfecte wereld der mensen en de ideale, perfecte wereld der onveranderlijke vormen. ‘Waar bevindt zich dan ons zijn?’

Kuindersma merkt dat dit corona-tijdperk cru genoeg hun thema perfect blootlegt: ‘Iedereen probeert via de digitale weg te communiceren. Maar dit is toch maar de helft van het leven! Uitwisseling gebeurt nooit alleen via beeld. Voor dans geldt dat dubbel en dwars. Dans is human, human, human. Dans verbindt mensen daadwerkelijk fysiek.’

Hoewel volgens Fiumara ‘de hele wereld op dit moment wel gebitcrusht lijkt’, verandert er voor hem als componist eigenlijk niet zo veel: ‘Ik zit altijd achter mijn laptop en keyboard te componeren.’ Fiumara (Italiaanse vader, Tilburgse moeder) maakte naam als begenadigd componist van moderne klassieke muziek en opzienbarende bewerkingen van hedendaagse muziek zoals van Steve Reich, Simeon Ten Holt, David Bowie en Aphex Twin. Fiumara (opgeleid als musicoloog en voormalig artistiek leider van orkest De Volharding) weet alles van hallucinante klankcombinaties, elektronische samplebanken, ontketende boventonen en do-re-mi-fa-sol-permutaties.

Als compositiedocent aan de Fontys Academy of Music and Performance Art in Tilburg geeft hij nu online les. Tilburg, voorheen coronabesmettingshaard, mijdt hij al vanaf begin maart. De stad moet het noodgedwongen even zonder zijn stadscomponist stellen. Zijn familie in het zwaar geraakte Italië maakt het gelukkig goed.

Maar juist deze samenwerking met dans betekende voor Fiumara een vurig gewenste, nieuwe stap. Hij werd door Korzo’s danskenner Stacz Wilhelm aan Kuindersma gekoppeld. Afgelopen najaar maakten ze het twintig minuten durende duet Tamashii. Die samenwerking smaakte naar meer: ‘Net als in Tamashii reageren we tijdens het creatieproces van deze avondvullende voorstelling voortdurend met nieuw materiaal op elkaars artistieke ideeën. We hadden nog even de hoop dat we met z’n vijven in een verlaten Korzo mochten doorgaan.’ Maar toen de componist op maandag 16 maart als enige nog in de trein zat, van thuisstad Amsterdam naar Korzo in Den Haag, wist hij dat hun creatieve flow voorlopig on hold werd gezet.

Korzo moest sluiten, net als de rest van cultureel Nederland. Kuindersma: ‘Ik had ongeveer 45 minuten van de choreografie gemaakt. We zouden net met transparante led-schermen gaan repeteren. Daarop verschijnen speciaal gemaakte, gepixelde videokunstwerken van Hendrik Walther. Spijtig genoeg moesten we op dit punt stoppen.’

Kuindersma staat medio juni nog groot op het affiche voor het Holland Festival, naast Hans van Manen en Toer van Schayk. Met Remi Wörtmeyer en Ernst Meisner creëert ze voor de Beethoven-avond een nieuw werk, getiteld Prometheus. Deze zomer staat nog een avondvullende creatie voor 14 dansers van Ballet Moscow op stapel. De muzikale choreografe, geboren in Kameroen en opgeleid aan de Rotterdamse Dansacademie, gaat als een speer. Haar duet Two and Only, in 2017 bij Het Nationale Ballet gemaakt voor balletdansers Marijn Rademaker en Timothy van Poucke op live songs van Michael Benjamin, toerde over de wereld en wordt al een ‘klassieker’ genoemd.

Zodra alle fysieke en virtuele werkelijkheden in het post-corona tijdperk weer volop mogen vermengen, zal Bitcrusher zeker worden afgemaakt, beloven beide kunstenaars. Naar verwachting volgen première en tournee komend seizoen. Kuindersma: ‘Ik houd hoop dat Korzo in overleg met theaters alternatieve speeldata kan vinden.’

Tracking Tilburg Online: Lone



In deze tijd van binnenzitten en afwachten wilde ik als Stadscomponist Tilburg toch weer laten klinken. Ik nodigde componisten en musici uit om korte stukken te maken. Muziek voor plekken die normaal gesproken vol met mensen zitten, maar nu doodstil zitten te wachten op het muzikale talent dat hier in de stad rondloopt.

Vanaf 23 april tot 4 juni wordt de quarantaine wat draaglijker met het troostrijke project Tracking Tilburg Online. Ik zelf, drie van mijn studenten en drie gevestigde Tilburgse componisten klimmen in de pen om nieuwe muziek te schrijven. Zeven solisten voeren die korte composities uit.

Ze doen dat op plekken die normaliter voor alle inwoners toegankelijk zijn, maar die momenteel noodgedwongen hun deuren gesloten moeten houden. De filmpjes zijn online te bekijken.

Het project Tracking Tilburg is een logisch voortvloeisel uit mijn rol van Stadscomponist en ambassadeur. Eerder gaf ik een tiental lokale componisten opdracht om muziek te schrijven voor het carillon in de Heikese Kerk. Ook verzorgde ik een groot openbaar evenement in de LocHal met nieuwe muziek gebaseerd op verhalen van verschillende Tilburgers.

Tracking Tilburg Online vormt daarop het vervolg; nu we voorlopig binnen moeten blijven, laten diverse musici zien en horen hoe onze dierbare plekken er momenteel bij liggen. Het Natuurmuseum, CafeĢ Kandinsky en Hall Of Fame zijn slechts enkele van de deelnemende locaties.

Concert Recording of Josquin XL



Josquin XL for recorder, cello and orchestra

philharmonie zuidnederland with Mario Brunello, conductor/cellist
Erik Bosgraaf, blokfluit

Live recording bij NPO Radio 4, 13 February in Muziekgebouw Eindhoven

Blokfluitist Erik Bosgraaf loopt in een kathedraal van klank

Screenshot 2020-02-15 at 12.01.59


[14 februari 2020, ED]

Bach met Brunello I en II zijn nu achter de rug, gelukkig komt er in maart nog een Bach met Mario Brunello III. De Italiaanse cellist en dirigent staat garant voor verrassend programma en voor musiceren vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid.

Ook donderdagavond bleek dat Philharmonie Zuidnederland daar haar voordeel mee doet. De relatief kleine club is hecht, de aandachtigheid groot en de betrokkenheid bij het resultaat voelbaar. Meest ontroerende deel van de avond was de wereldpremière van ‘Josquin XL’ voor blokfluit, cello en orkest van Anthony Fiumara. Soms is muziek te kwetsbaar voor applaus; na het laatste deel van dit intrigerende stuk had het van mij een tijd stil mogen zijn, om het vervolgens nog een keer opnieuw in te zetten. ‘Alsof je met een beslagen bril naar Josquin (des Prez, 1450-1521) kijkt’, zegt de componist er zelf van. En dat klopt, de kern van deze renaissancemuziek is bewaard, hij wordt slechts anders omspeeld.

Fiumara schreef het stuk voor Erik Bosgraaf, een van de boeiendste en meest onderzoekende musici van deze tijd. Prachtig hoe Bosgraaf de vertraagde beweging in alle rust de zaal inblies, zijn zelfbewuste toon ondersteund door zijn muzikaliteit en zijn fysieke manier van spelen, de indruk wekkend door een kathedraal van klank te lopen.

Ook in Bachs tweede Brandenburgse Concert was Bosgraaf een inspirerende en nu ook virtuoos solist, naast onder andere trompettist Ramon Wolkenfelt (wereldspeler!), violiste Lei Wang en hoboïst Roger Cramers. Bijzonder qua uitvoering en qua compositie waren ook de werken van Gabrieli/Maderna, Pergolesi/Strawinsky en Ives. De grotendeels onbekende schoonheid ervan werd fraai en bezield verklankt door het geconcentreerd spelende orkest en Brunello.

New Photos by Anna Perger

Collage


I am really happy with the new photos by fabulous Anna Perger. Anna is a Nijmegen-based photographer. I admire her silent, intense and often mysterious images, with their painting-like colors.

Anna says about her work: "I do not follow predefined concepts, even though it may be appealing. When I take a photograph, I have to place trust in my own creativity and ideas. In that moment I am a hopeful wanderer locating the already existing image."

"By exposing myself, the model and I share our vulnerability, which establishes trust and reciprocity. This is the core of my work. The animal inside everyone appeals most to me. I wander together with the person in front of me, unravelling the wilderness in the both of us."

Stadscomponist Tilburg: De stad en haar scenius



(gepubliceerd in MestMag)

"Wat doet een stadscomponist eigenlijk?" Als er één vraag is die ik als stadscomponist van Tilburg het afgelopen jaar vaak heb gehoord, is het deze wel. En het is een goede vraag, want Nederland kent verder geen stadscomponisten. Wel stadsdichters, -filosofen en -fotografen: allemaal kunstenaars die op een direct op de actualiteit kunnen reageren of hun opwachting maken bij speciale gelegenheden.

Omdat het componeren van een klassieke muziek een langdurige bezigheid is, ligt het inspelen op de actualiteit niet voor de hand. De gebeurtenis is alweer lang en breed vergeten als de stadscomponist zijn noten eindelijk op papier heeft staan en als de musici het werk hebben gerepeteerd. En dan ben ik nog een redelijk snelle toondichter.

Ik vind dat mijn stadscomponistschap niet te veel over mij moet gaan. Ik zie mezelf eerder als een ambassadeur voor nieuw gecomponeerde muziek. Ik geloof in wat componist/producer/cultuurgoeroe Brian Eno 'Scenius' heeft gemunt. Scenius is zoiets als genius, alleen dan ingebed in de scene in plaats van in genen. Eno bedacht de term voor de creativiteit gegenreerd door groepen, plaatsen of scenes. In zijn eigen woorden: "Scenius stands for the intelligence and the intuition of a whole cultural scene. It is the communal form of the concept of the genius."

De kunstscene als collectief genie, dat is het tegenovergestelde van de gedachte dat kunst voor en door de enkeling is. Sommige mensen houden van speed metal, anderen van ambient of dance, en weer anderen van hedendaagse klassieke muziek (en dat is ook weer een wereld aan genres op zich). Elitaire kunst bestaat niet, verschillende smaken wel.

Intussen wordt er veel moois gecomponeerd dat voor veel mensen onzichtbaar en ongehoord blijft. Dat geldt niet alleen voor de componisten in Tilburg en omstreken, maar ook voor de musici in die stad: eigenlijk is nieuw gecomponeerde muziek alleen te bewonderen in gespecialiseerde zalen en series. En dat vond ik jammer.

Ik wilde Tilburg daarom binnenstebuiten keren: de openbare ruimte werd de concertzaal, met de inwoners van de stad als publiek. Zo klinkt er iedere zaterdag nieuwe muziek op het carillon van de Heikese Kerk, speciaal daarvoor gecomponeerd door Tilburgse componisten en studenten. En organiseerden we Tracking Tilburg in de LocHal: een gratis toegankelijk minifestival met nieuwe muziek, uitgevoerd door studenten van Fontys Academy of Music and Performance Arts en door gelauwerde Tilburgse musici.

Voor komend jaar staat er nog een aantal projecten op stapel, zoals een compositie-estafette met harmonieorkest Orpheus. Maar wat ik vooral zou willen, is dat mijn stadscomponistschap een aanzet is geweest voor het structureel binnenstebuiten keren van de stad—nog lang na mijn regeerperiode. Je zou er zo maar een aantal nieuwe liefhebbers voor hedendaagse non-popmuziek mee bij kunnen krijgen.

Om op de elevator-pitchvraag terug te komen die ik in het begin stelde: het is niet zo belangrijk te weten wát een stadscomponist precies doet. Het interessanter dát die wat doet voor de stad en haar scenius.

Triple Album Review in Gonzo Circus

alaskashowcase


In the online magazine Gonzo Circus, music journalist René van Peer wrote an enthusiastic review about the last three albums on Alaska Records:

With the World Minimal Music Festival just around the corner, it is not a bad idea to listen to three CDs that have recently been released on the Alaska Records label of Anthony Fiumara. As a composer, that genre is an important source of inspiration. On the label he releases music that is played by kindred spirits, partly pieces that he himself has written. For example, "Grids" consists of four works by Fiumara, performed by guitarist Aart Strootman. Strootman has again provided songs for the cd "Whoever You Are Come Forth" by saxophonist Tom Sanderman and the cd "An Index Of Wood" by marimba player Ramon Lormans.

What these three CDs have in common is the undisputed mastery of the musicians. "Grids" is the most varied in terms of sound. With his electric guitar, Strootman simply has an awe-inspiring wide spectrum of sounds at his disposal. With extreme precision, he plays patterns that overlap and can thus lead to complex stacks. These can be intertwined melodies, but also changing chords that seem to bounce back and forth like the "Bells" from the title, and gradually develop into a festive urban landscape. The closing "Feathered River" is reminiscent of the song "Scarborough Fair", has the same openness and apparent naivety.

Tom Sanderman is not inferior to Strootman in terms of control. His cd opens with the title track, written by Kate Moore. It is a lyrical, poetic melody played without frills, but with a strong sense of the coloring and expressiveness of the tenor. In the subsequent "Redshift" of Fiumara he takes the soprano and a walking station. Although the love of Fiumara and Sanderman for minimal music is unmistakable, the composer shows that he knows how to give his style a twist. There are patterns and repetitions, but due to the alternation of the chords at different heights get a new effect.

Aart Strootman put the saxophonist in a floating task in "Floating Points On A Fixed Monorail" by having him play small deviations from the normal tones with alternative fingerings. The solo melody gets a whole drag behind by the use of a delay.

Ramon Lormans has a harder time because there is little variation in coloring with the marimba, no matter how nice and warm the instrument sounds. You get a thick scarf wrapped around your ears for 45 minutes. It was a good idea to record a song with the voice of Anja Plaschg aka Soap & Skin. That adds a nice new dimension, but would have been better suited as a watershed in the middle of the CD.

New Recording: The Loss of Small Objects

Rosti

On her new album Debora's Canary, piccoloist Debora Rosti recorded The Loss of Small Objects, together with other works by Italian composers.

You can listen to the piece on Spotify, or you can order a hard copy of the CD at Da Vinci Publishing.

People lose things all the time, often small objects of great value. I was thinking about this when I was composing this work for piccolo—the smallest instrument in the family of flutes.

The piccolo too often plays a limited role: in orchestral music it is the superlative of the highest register; in chamber music, it is almost non-existent. It almost seems like the piccolo got lost underway among the larger instruments.

In The Loss of Small Objects I wanted to hear the piccolo in its lower, archaic register. Not screamingly loud but rather soft; not on roller coaster speed but oddly flowing and lyrical.

Redshift Video Clip




I don't know much about astronomy. Perhaps that is due to the fact that I reside in a city – where the night is filled with the light we produce on the ground. I live under a dome of light, which denies me the view of that blanket of light.

But when I am on vacation, I like to look up at night and I am always impressed by the unchangeable and timeless beauty. It seems like it takes its power from our gaze.

That immutability is, of course, an illusion. Time expires differently for people, mountains or stars. For a slowly living celestial body our life must look like a small flash of light.

While to us their slow existence and movement seems endless.

Tom Sanderman, soprano saxophone on the album Whoever You Are Come Forth on Alaska Records.